Planlama; belirli ama\u00e7lara y\u00f6nelik olarak, y\u00f6nlendirici ve \u015fekillendirici bile\u015fenlere ait verilere ve bu verilerin ili\u015fkisel etkile\u015fimine dayal\u0131 olarak ger\u00e7ekle\u015ftirilmesi gereken, gelece\u011fe y\u00f6nelik \u00f6ng\u00f6r\u00fc temelli tasar\u0131m \u00e7al\u0131\u015fmas\u0131d\u0131r. Planlar; ama\u00e7 ve \u00f6l\u00e7ek farkl\u0131l\u0131klar\u0131na ba\u011fl\u0131 olarak s\u0131n\u0131fland\u0131r\u0131l\u0131rlar. Bu yakla\u015f\u0131m \u00e7er\u00e7evesinde; stratejik, taktiksel, operasyonel ve acil durum planlar\u0131 olarak 4 temel s\u0131n\u0131f ay\u0131rtlanabilir. Bu planlama s\u0131n\u0131flar\u0131n\u0131n t\u00fcm\u00fc de planlama temel prensiplerine sahip olmakla birlikte, \u00e7ok genel ifadelerle; stratejik planlama uzun vadeli tasar\u0131mlar, operasyonel planlama bunlar\u0131 eyleme d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcren nitelikteki planlar, taktiksel planlama uygulamay\u0131 detayland\u0131ran planlar olup, acil durum planlar\u0131 ise di\u011fer \u00fc\u00e7 plan s\u0131n\u0131f\u0131ndan, ya\u015fam\u0131 olumsuz olarak etkilemesi muhtemel olay, durum ya da geli\u015fmeler i\u00e7in haz\u0131rlan\u0131yor olmas\u0131yla ayr\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Stratejik planlar; ihtiya\u00e7lar, imk\u00e2nlar\/kaynaklar, tehlikeler ve olas\u0131l\u0131klar\u0131n dikkate al\u0131narak ger\u00e7ekle\u015ftirildi\u011fi, di\u011fer plan s\u0131n\u0131flar\u0131na g\u00f6re daha k\u00fc\u00e7\u00fck \u00f6l\u00e7ekli, b\u00f6lgesel nitelikte, daha az detay i\u00e7eren, ancak ileriye d\u00f6n\u00fck araziden faydalanma t\u00fcr ve tercihlerine ait temel hususlar\u0131 \u00f6neren, vurgulayan, di\u011fer plan s\u0131n\u0131flar\u0131 i\u00e7in de temel altl\u0131k olarak al\u0131nmas\u0131 gereken, uzun vadeli planlard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n
Mek\u00e2nsal planlar; bir b\u00f6lgenin gelece\u011fe y\u00f6nelik kullan\u0131m\u0131n\u0131n \u00f6ng\u00f6r\u00fclen tercihler, standartlar ve ilkeler \u00e7er\u00e7evesinde ger\u00e7ekle\u015ftirilmesini kapsar. Mek\u00e2nsal planlar\u0131n sa\u011fl\u0131kl\u0131 ve esnek olmas\u0131 i\u00e7in do\u011fal kaynaklar\u0131n s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilir kullan\u0131m\u0131n\u0131, ayr\u0131ca do\u011fa ve insan k\u00f6kenli tehlikelere kar\u015f\u0131 diren\u00e7li olmas\u0131 esast\u0131r. Mek\u00e2nsal strateji planlar\u0131, \u00e7evre d\u00fczeni planlar\u0131, imar planlar\u0131; mek\u00e2nsal planlar\u0131n farkl\u0131 \u00f6l\u00e7ek ve yersel detay i\u00e7eriklerine sahip mek\u00e2nsal plan t\u00fcrleri olup, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ve diren\u00e7lilik temelli olmas\u0131 beklenir.<\/p>\n\n\n\n
S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ve diren\u00e7lilik temelli mek\u00e2nsal planlar i\u00e7in; k\u00fcresel iklim de\u011fi\u015fikli\u011fi ba\u015fta olmak \u00fczere, her t\u00fcrl\u00fc do\u011fa k\u00f6kenli tehlikeler, onlar\u0131n ger\u00e7ekle\u015fme olas\u0131l\u0131klar\u0131 ve muhtemel sonu\u00e7lar\u0131n\u0131n mutlaka dikkate al\u0131nmas\u0131 ve \u00f6nleme, zarar azaltma s\u00fcre\u00e7lerini \u00f6ng\u00f6rmesi gerekmektedir. S\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ve diren\u00e7lilik temelli mek\u00e2nsal planlar; su, toprak, bitki, hava, maden gibi insan ya\u015fam\u0131n\u0131n temel ihtiya\u00e7lar\u0131 olan ve do\u011fal kaynak niteli\u011fi ta\u015f\u0131yan do\u011fal miras\u0131m\u0131z\u0131n t\u00fcketilmeden faydalanma ve gelecek ku\u015faklara ta\u015f\u0131nabilmesini, ekosistemlerin korunmas\u0131n\u0131 sa\u011flamal\u0131d\u0131r. Bu yakla\u015f\u0131m, s\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik ve diren\u00e7lilik temelli mek\u00e2nsal planlar\u0131n yap\u0131m\u0131nda mek\u00e2n\u0131n, \u00f6ncelikle; jeomorfoloji, klimatoloji, hidrografya\/hidroloji, biyoco\u011frafya \u00f6zelliklerini ve dinamik s\u00fcre\u00e7lerini i\u00e7eren fiziki co\u011frafya ve ayr\u0131ca n\u00fcfus, k\u00fclt\u00fcr, ekonomik faaliyetler, arazi kullan\u0131m\u0131, vb. be\u015feri co\u011frafya veri taban\u0131na, t\u00fcm bu co\u011frafi verilerin ili\u015fkisel etkile\u015fiminin sonu\u00e7lar\u0131n\u0131 anlamaya ve stratejik planlamada hesaba kat\u0131lmas\u0131na ihtiya\u00e7 duyar.<\/p>\n\n\n\n
14 May\u0131s 2024 tarihinde Jeomorfoloji Derne\u011fi, \u0130stanbul \u00dcniversitesi Edebiyat Fak\u00fcltesi Co\u011frafya B\u00f6l\u00fcm\u00fc ev sahipli\u011finde \u201cS\u00fcrd\u00fcr\u00fclebilirlik, Diren\u00e7lilik, Dayan\u0131kl\u0131l\u0131k Temelli Mek\u00e2nsal Planlamada Co\u011frafya\u201d ba\u015fl\u0131kl\u0131 bir g\u00fcnl\u00fck bir \u00e7al\u0131\u015ftay ger\u00e7ekle\u015ftirmi\u015ftir. Bu \u00e7al\u0131\u015ftayda \u00f6\u011fleden \u00f6nce konunun teorik y\u00f6nleri, \u00f6\u011fleden sonra da uygulama \u00f6rneklerine ait konular toplam 6 sunum ile ele al\u0131nm\u0131\u015ft\u0131r. Bu kitab\u0131n b\u00f6l\u00fcmleri; 14 May\u0131s 2024 tarihinde ger\u00e7ekle\u015ftirilen \u00e7al\u0131\u015ftay program\u0131nda yer alan konu\u015fmac\u0131lar\u0131n sunumlar\u0131na ait tam metinlerinden olu\u015fturulmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n
Kitab\u0131n; co\u011frafyac\u0131, planc\u0131 ve konu ile ilgili olan di\u011fer t\u00fcm ara\u015ft\u0131rmac\u0131lara faydal\u0131 olmas\u0131n\u0131 dileriz.<\/p>\n\n\n\n
\n
![\"\"](\"https:\/\/jd.org.tr\/wp-content\/uploads\/2025\/04\/kitap1-684x1024.png\")
<\/figure>\n<\/div>\n\n\n